Connect with us

Dişliler

DIN ve ISO standartlarına göre yapılan mukavemet hesaplarında farklılıklar

Yayın tarihi:

on

Silindirik dişlilerin mukavemetini hesaplamak için çeşitli standartlar mevcuttur. Bu çalışmada 2008’deki düzeltmeler de dahil olmak üzere iki önemli hesaplama yöntemi olan DIN 3990 ve ISO 6336 arasındaki temel farklılıklara değinilecektir. Bu kapsamda özellikle diş yanağında çukurcuk (pitting) oluşumuna dayanım kabiliyeti ve diş dibi mukavemeti dikkate alınmaktadır.

Bir sonraki çalışmamızda da en son yayımlanan ISO 6336:2019 ile 2008’deki son düzeltmeler de dahil olmak üzere bir önceki ISO 6336: 2006 karşılaştırılmasını ele alacağız.

Silindirik dişlilerin dayanım kapasitesini hesaplamak için çeşitli standartlaştırılmış yöntemler mevcuttur. DIN 3990, 1987’deki son versiyonuyla uzun süredir değiştirilmedi, özellikle Avrupa’da yaygın olup ülkemizde de birçok kuruluşlarda kullanılmaktadır. 1996’da ISO 6336 “Düz ve helisel dişlilerin dayanım kapasitesinin hesaplanması” standardının ilk baskısı yayınlandı. ISO 6336 uluslararası geçerliliği olan bir standart olduğu için de buna uygun kullanılmaktadır. Bu yönü ile, özellikle Avrupa dışındaki iletişimi ve spesifikasyonu basitleştirmektedir. ISO 6336 aynı zamanda Avrupa’da ve özellikle rüzgar enerjisi gibi sektörlerde önem kazanmaktadır. ISO 6336’nın temeli DIN 3990’a dayanmaktadır. Sonuç olarak, her iki hesaplama yöntemi de çok benzerdir, ancak önemli farklılıkları da bulunmaktadır. Bu durum hesaplama yöntemini ISO 6336 olarak değiştirirken özellikle önem arz etmektedir. 2006’da ISO 6336’nın revize edilmiş bir versiyonu yayınlanmıştı. Bunda ve 2008’deki düzeltme sayfasında yeni bilimsel bilgilere dayanan çok sayıda değişiklik yapıldı.

Her iki standart da azalan doğruluk derecesine göre sınıflandırılan farklı hesaplama yöntemlerini içermektedir. Ölçülen değerlere ve detaylı analizlere dayanan A Yöntemi en kesin olanıdır, D yöntemi ise çok az veri gerektiren kaba bir hesaplama yöntemidir. Bu çalışmada çok ayrıntılı bir yöntem olması ve herhangi bir ölçüm değeri gerektirmemesi nedeniyle sadece B yöntemi ele alınmıştır.

Yorulma mukavemeti ve ömür faktörleri

DIN 3990 ve ISO 6336 arasındaki en önemli farklardan biri basitleştirilmiş Wöhler eğrisinin kullanılmasıdır (Resim 1). 

Yorulma mukavemeti için yük çevrim sayısına (malzemenin tipine bağlı olarak, genellikle 3×106 yük değişiminde) ulaşıldığında diş dibi mukavemeti için söz konusu ömür faktörü 1.0 olur. DIN 3990 standardında bu faktör daha yüksek sayıda yük çevriminde sabit kalırken, ISO 6336 ile 1010 yük çevrimine kadar azalır ve 0,85’e iner, 1010 yük çevriminden daha büyük değerlerde faktör 0.85’te sabit kalır. Bu, yanak yüzey basıncı ömür faktörü için de geçerlidir. Bu yaklaşım, gerçek bir yorulma mukavemetinin olmadığı yönündeki günümüz görüşüyle uyumludur ve doğrudan Amerikan standardı AGMA 2001’den gelmektedir.

Resim 1: Basitleştirilmiş Wöhler eğrisi

Bu fark, ISO 6336’ya göre yorulma mukavemeti aralığındaki dişlilerde DIN 3990’a göre yaklaşık %15 daha düşük emniyet katsayıları hesaplanmasına neden olur. Ayrıca, ISO 6336’ya göre, optimal malzeme kalitesi ve üretici deneyimi kanıtlanırsa, DIN 3990’a benzer Wöhler eğrisinin de kullanılabileceği söylenebilir. Hesaplamaları karşılaştırırken bu farka özellikle dikkat edilmelidir.

Helisel dişliler

Daha yeni bilimsel araştırmalara, özellikle FVA’nın (Alman Tahrik Tekniği Araştırma Birliği) dayanılarak, yanak dayanım yük kapasitesinin belirlenmesi için ISO 6336’nın 2008 düzeltme sayfasındaki helis açısı faktörü Zβ‘nin hesaplanması DIN 3990’a kıyasla önemli ölçüde değiştirildi. Önceki hesaplama yerine, bu değişiklikle “tersine değer” kavramı getirildi.Doğrudan karşılaştırma Resim 2’de gösterilmektedir. 

Resim 2: Helis açısı faktörü Zβ karşılaştırılması

Bu, önceki hesaplamalara göre, büyük bir helis açısının Hertz basıncında bir azalmaya yol açacağı anlamına gelir. Helis açı faktörünün Zβ tersine değeri, DIN 3990’a göre hesaplamaya kıyasla, Hertz basıncında bir artışa ve dolayısıyla silindirik helisel dişli çiftleri için yanak dayanım kapasitesinde bir azalmaya neden olur.

Malzeme çifti ve yüzey pürüzlülüğü

Ayrıca ISO 6336’nın 2006 versiyonunda, dişli yanakları arasındaki müsaade edilen Hertz basıncını hesaplamak ve böylece yanak dayanım kapasitesini belirlemek için kullanılan malzeme çifti faktörü Zw, bir önceki versiyona göre revize edilmişti. Bu faktör, farklı sertlikteki dişlilerle dayanım kapasitesindeki artışı hesaplamak için kullanılır. DIN 3990 (1996) ve ISO 6336 (2006) baskılarında, bu faktör yalnızca dişli çiftinin daha yumuşak olan malzeme yüzey sertliğine bağlıydı. ISO 6336 (2006) versiyonunda artık yüzey pürüzlülüğünün etkisi de malzeme çifti faktörünün hesaplanmasına entegre edilmişti, bu sayede yerel yanak eğrilik değerleri, çevresel hız ve viskozite de bu hesaplamaya dahil edilmiş oldu. Burada, daha sert dişlinin yüzeyi daha pürüzlü ise malzeme çifti faktörünün azaldığı anlamına gelir. Bu ise, sert dişlinin pürüzlü yüzeyinin daha yumuşak dişlinin aşınmasına da yol açabileceği bilgisine dayanmaktadır. Ancak bu aşınma ISO 6336’da bir hasar kriteri değildir. Bu nedenle malzeme çifti faktörü Zw‘nin alt sınırı 1.0 olarak sınırlanmıştır.

Yük dağılımı (genişlik) faktörü

DIN ve ISO arasındaki diğer bir fark, yük dağılımı faktörünün hesaplanması için kavrama sırasındaki yay rijitliğinin (diş rijitliği faktörü) cγ belirlenmesidir. KHβ faktörü, diş yanağı genişliği boyunca yük dağılımını dikkate almak için kullanılır. Eski ISO 6336’da, K‘nın hesaplanmasında, DIN 3990’a kıyasla diş rijitliği faktöründe cy %15’lik bir azalma ile çalışılır. Bu biraz daha küçük yük dağılımı faktörlerine neden olur.

İç dişlilerin diş dibi dayanım kabiliyeti

ISO 6336:2006 versiyonunda iç dişlilerin diş dibi gerilme hesabına yeni bilgiler önemli ölçüde uyarlanmıştır. Bu değişikle artık diş formu, daha önce kullanılmakta olan eşdeğer kremayer yöntemi yerine fellows veya frezeleme/azdırma yöntemlerine göre hesaplanabilmekte ve üretilebilmektedir. Bu sayede, öncekine göre çok daha pratik veriler elde edilebilmektedir. Bu, diş formu ve YF ve YS gerilme düzeltme faktörleri değerlerinde önemli değişikliklere neden olur. Ayrıca, 60° teğet üzerindeki kritik kesit, iç dişliler için yeniden tanımlanmıştır. Şimdiye kadar iç dişlilerde kritik kesit DIN 3990’da ve ISO 6336’nın önceki baskısında 30° teğetleri olarak tanımlanıyordu (Resim 3). İç dişliler için diş dibi dayanım kabiliyetinin daha doğru hesaplanabilmesi genellikle diş dibinde daha yüksek emniyet seviyeleri sağlar. Ancak burada dişli çemberi cidar kalınlığının etkisi de dikkate alınmalıdır.

Resim 3: İç dişlilerde 60° teğetler

Dişli çemberi kalınlığı

Planet dişli veya halka dişliler gibi ince bir çember üzerine açılmış dişlilerde, diş dibinde oluşan ek yükleri hesaba katmak için, halka dişli kalınlık faktörü YB oluşturulmuştur. Burada düşük dişli çember cidar kalınlığı nedeniyle diş dibi gerilimindeki artış; dış dişliler söz konusu olduğunda diş yüksekliği, iç dişlilerde ise normal modül üzerinden dikkate alınır. Dayanım kapasitesinde bir azalma; çember cidar kalınlığı sR < 1,2 x diş yüksekliği ht veya yaklaşık 2,8 x normal modül mn olan dış dişlilerde, sR < 3,5 x normal modül mn olan iç dişlilerde oluşur.

Örnek karşılaştırma

Yukarıda bahsedilen farklılıkların etkisini gösterebilmek için, 2008’deki düzeltmeler dahil olmak üzere DIN 3990 ve ISO 6336 arasında karşılaştırmalı hesaplamalar yapılmış, seçilen birkaç vaka çalışması aşağıda sunulmaktadır. Tablo 1, düz dişlilerde malzeme çifti faktörü, yük dağılımı faktörü ve ömür faktörleri YNT ve ZNT kullanılarak bir karşılaştırma örneğini göstermektedir. 

Karşılaştırmada, sadece her etkileyen para metre ayrı ayrı ele alınmış, böylece ilgili yüzde sapması sadece karşılık gelen etkileyen parametre ile ilişkili olarak görülmekte olup bahsedilen diğer faktörlerin birçoğunun karşılıklı etkisi olmamaktadır.

Tablo 1: Düz dişli örneği

Hesaplamalar web tabanlı hesaplama yazılımı eAssistant ile yapılmış olup burada DIN 3990 ve ISO 6336 seçimi arasında kolay geçiş sağlanabilmektedir. Malzeme çifti faktörünün etkisi, sertleştirilmiş bir dişli çark ile ıslah edilmiş bir dişli çarkın oluşturduğu dişli çiftinde en fazla ortaya çıkmaktadır. İki sertleştirilmiş dişliden oluşan dişli çiftinde DIN ve ISO arasındaki fark oldukça azdır. Basitleştirilmiş Wöhler eğrisi ve ilgili ömür faktörleri için yapılan ayarlamalar ile hesaplanan emniyet katsayılarındaki fark da açıkça görülebilmektedir. 

Tablo 2’de görüldüğü üzere, helis açısı faktörünün etkisi değeri arttıkça belirgin bir şekilde artmaktadır. Tablo 3’teki örnek, hesaplamadaki değişikliklerin iç dişlilerin diş dibi dayanım kapasitesini ne ölçüde etkilediğini göstermektedir. Dişli çemberi kalınlığının etkilemediği durumlarda, örneğin büyük halka dişli dış çapı 1.500 mm, fark %30 civarında olup çok büyüktür. Dişli çemberi kalınlığının bir etkisi olduğu durumda, bu etki DIN’e kıyasla ISO’ya göre diş dibi emniyetinde sadece yaklaşık %15’lik bir artışa neden olur. Dişli çemberi kalınlığı ve dolayısıyla çember dişli dış çapı daha da küçültülürse çok küçük çember dişli kalınlıkları ile ISO’ya göre hesaplamalarda DIN hesabına göre daha düşük diş dibi emniyet değerleri elde edildiği görülebilir.

Tablo 2: Helis dişli örneği

ISO 6336, son yıllarda yeni bilgilerin de dahil edildiği çok daha modern bir hesaplama yöntemidir. 2019 yılındaki revizyonu da bunun bir sonucudur. Bu nedenle sektörlerdeki gelişmeler ve talepler doğrultusunda hesaplamalarda bu standardın tercih edilmesi düşünülebilir. Ancak, DIN 3990’a göre yapılan önceki hesaplamalar değiştirilirken, özellikle yukarıda listelenen farklar dikkate alınmalıdır.

Tablo 3: İç dış örneği (Dişli çemberi kalınlığının etkisi)

Uzman ellerden size

GWJ Technology GmbH, makine mühendisliğinde çeşitli standart hesaplama yazılımlarının yanında teknik satış süreçlerinin optimizasyonu için kullanılabilen CAD verilerine sahip müşteriye özel hesaplama ve görsel ürün/ürün grupları seçim araçlarına da odaklanmaktadır. Bunlar basit makine elemanları için standart yazılımlardan, 5 eksenli CNC işlemleri için gerçek 3B-diş formu geometrilerine yönelik özel dişli yazılımına kadar uzanmaktadır. Amaç, yakın işbirliği içinde ve verimli teknolojileri kullanarak müşterilere yeni rekabet avantajlarını sağlayabilmek için en iyi şekilde destek olmaktır. Uzmanlık, yüksek kalite standartları ve en yüksek müşteri memnuniyeti için mükemmel hizmet, şirket felsefesinin temel taşlarıdır.

Pratik ve yetenekli üçlü olarak nitelendirilen “eAssistant veya TBK+SystemManager+CAD Arayüz” yazılım paket veya modülleri; uzaktan çalışmanın ağırlık kazandığı bu dönemde satın almak yerine 

1-3-6-12 aylık sürelerle kiralanabilmekte ve ayrıca bakım sözleşmesi ve ücretlerine de gerek kalmamaktadır.

Bu uygulamanın; makine üretimi sektöründeki (özellikle ihracat yapan ve savunma sanayi alanında çalışan) tasarım ve üretim yapan küçük ve orta ölçekli işletmelerin ihtiyaçlarını ertelemeden gerçekleştirebilecekleri bir fırsat olduğunu görüyoruz.

İhtiyaç halinde şirketimiz size mühendislik hizmetleri veya uzaktan eğitim programlarıyla uzmanlık bilgileri de sunmaktadır.

Not: Bu çalışmanın orijinal hali Almanca olarak, GWJ Technology GmbH Genel Müdürü Mak.Yük.Müh. Gunther Weser tarafından kaleme alınmış olup “Antriebstechnik “ dergisinde 10/2011 tarihinde yayımlanmıştır. Söz konusu makale Dr. Müh. Ender Önöz tarafından Türkçeye çevrilmiş ve derlenmiştir.

Devamını oku
Advertisement
Yorum bırak

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Dişliler

Evolvent profilli dişlilerde diş formunun DXF formatında oluşturulması

Yayın tarihi:

on

By

Dişliler ve diğer makine elemanlarından dişli sistemlerine kadar hesaplama çözümleri sunan lider kuruluşlardan biri olan GWJ Technology GmbH, evolvent profilli dişlilerde diş formu çıktısını alma imkanlarını daha da genişletti.

GWJ, hesaplama çözümleri eAssistant ve TBK’nın yeni sürümlerinin bir parçası olarak; tekli silindirik dişliler, silindirik dişli çiftleri, planet kademeleri, 3‘lü ve 4‘lü dişli kademeleri, kremayer/pinyon ve dişli mil bağlantıları hesaplama modüllerinde 2D DXF formatında diş formu çıktısını ilave etti.

Diş boşluğundaki diş formunun noktalar, çizgiler, çoklu çizgiler ve dairesel yaylar olarak çıktısına ve gerektiğinde önceden tanımlanabilen bir minimum nokta mesafesine ek olarak, artık arzu edilirse diş boşluğu yerine diş çıktısı alınabilir. Ayrıca bunun için açısal konum da belirtilebilir. Kullanıcı ayrıca çıktı alınacak diş sayısını tanımlayabilir.

Yeni bir seçenek olarak, diş formu kenarları blok tanımı olarak veya blok içinde birleştirilmeden dışa aktarılabilir. Bu özellik, CAD veya CAM sistemine bağlı olarak daha sonraki veri işlemlerini kolaylaştırır.

Buna ek olarak, diş formu artık önceden tanımlanmış bir eğik düzleme de yansıtılabilir. Kullanıcı bu amaçla, eğik projeksiyon düzlemi açısını tanımlayabilir.

Helisel dişlilerde diş formunun, alın kesitine alternatif olarak normal kesitte bir diş boşluğu olarak da çıktısı alınabilir. Buna ilave bir yenilik olarak, azdırma yöntemiyle diş formu hesaplanırken freze profilinin normal kesitte çıktısını alma seçeneği de bulunmaktadır.

eAssistant ve TBK çözümlerinde 2B-DXF çıktısı ve Autodesk Inventor, SOLIDWORKS, Solid Edge ve Siemens NX için 3B-CAD eklentilerine ek olarak STEP ve IGES formatlarında 3B çıktı da almak mümkündür.

Uzman ellerden size

GWJ Technology GmbH, makine mühendisliğinde çeşitli standart hesaplama yazılımlarının yanında teknik satış süreçlerinin optimizasyonu için kullanılabilen CAD verilerine sahip müşteriye özel hesaplama ve görsel ürün/ürün grupları seçim araçlarına da odaklanmaktadır. Bunlar basit makine elemanları için standart yazılımlardan, 5 eksenli CNC işlemleri için gerçek 3B-diş formu geometrilerine yönelik özel dişli yazılımına kadar uzanmaktadır. Amaç, yakın iş birliği içinde ve verimli teknolojileri kullanarak müşterilere yeni rekabet avantajlarını sağlayabilmek için en iyi şekilde destek olmaktır. Uzmanlık, yüksek kalite standartları ve en yüksek müşteri memnuniyeti için mükemmel hizmet, şirket felsefesinin temel taşlarıdır.

Bizimle irtibata geçin

Uzaktan çalışmanın ağırlık kazanması nedeniyle ve son aylarda yaşamakta olduğumuz döviz artışları da dikkate alınarak; eAssistant yazılımının tüm modülleri paket olarak ve arzu edilirse 2B-DXF, STEP/IGES, 3B-CAD Plugin eklentisi seçenekleri ile birlikte Türkiye’ye özel bir kampanya kapsamında 1 aylık kiralama fiyatına 12 aylık süreli olarak temin edilebilmektedir.

Bu uygulamanın; makine üretimi sektöründeki (özellikle ihracat yapan otomotiv, rüzgar enerjisi ve savunma sanayi alanında çalışan) tasarım ve üretim yapan küçük ve orta ölçekli işletmelerin ihtiyaçlarını ertelemeden gerçekleştirebilecekleri bir fırsat olduğunu düşünüyoruz. İhtiyaç halinde şirketimiz size mühendislik hizmetleri veya uzaktan eğitim programlarıyla uzmanlık bilgileri de sunmaktadır.

Daha kapsamlı bilgi almak için aşağıdaki iletişim bilgilerimizden bize ulaşabilirsiniz

Türkiye Temsilcisi: KAPEM Endüstriyel Danışmanlık ve Dış Tic. Ltd. Şti.-İstanbul

Tel: 0216-225 84 58 – GSM: 0532-311 48 59

www.kapem.com; info@kapem.com

Devamını oku

Dişliler

KISSsys ile komple dişli kutusu tasarımı

Yayın tarihi:

on

By

KISSsys

  • Komple redüktörler ve aktarma organları
  • Çok çeşitli alanlarda kullanım
  • Kinematik analiz

KISSsys, kullanıcıların komple dişli kutularını ve aktarma organlarını modellemesini sağlayan KISSsoft’un sistem eklentisidir. KISSsys; otomobil, rüzgar enerjisi endüstrileri, tarım makineleri imalatı, elektrikli el aletleri, endüstriyel redüktörler ve daha pek çok alanda kullanılmaktadır.

KISSsoft, farklı makine elemanlarının ömrünü ve dayanımını hesaplar ve sonuçların açık bir şekilde görüntülenen KISSsys’e aktarılmasını sağlar. Bunu başarmak için KISSsys; kinematik analiz, servis ömrü hesaplama, 3D grafikler ve kullanıcı tanımlı tablolar ve diyalogları bir araya getirir, ilave olarak entegre programlama dili ile kendi hesaplamalarınızı tanımlamanıza olanak sağlar.

Termal analiz 

KISSsys’de artık ISO/TR 14179 standardına göre verimi hesaplamak ve termal bir analiz yapmak mümkün: Verimlilik hesabını yaparken, kendi faktörlerinizi kullanarak ölçümleriniz temelinde de güç kayıplarını belirleyebilirsiniz. 

Termal kapasite değerlendirmesine, soğutucu gücünün hesaplanması gibi birtakım seçenekler de eklenmiştir. Hesaplama herhangi bir redüktör tipi için kullanılabilir.

Şaft sistemlerinin dinamiği

Doğal frekanslar ve modlar, birden fazla şafta sahip olan sistemler için hesaplanabilir. Bütün dişlilerin, kavrama sertliği hesaba katılabilir. Mümkün olan her serbestlik derecesine göre burulma titreşimleri veya birleştirilmiş titreşimler hesaplanabilir.

Mevcut titreşim hesaplama fonksiyonu, Campbell diyagram analizi ve “dengesizlik cevabı” hesabı eklenerek genişletildi. Harici bir yazılım ile titreşim hesabının yapılabilmesini sağlamak için MSC Adams’a yeni bir arayüz eklendi. Bununla birlikte, şaft, dişli ve yatak geometrisi verileri, KISSsys’den istenilen girdi formatında aktarılabilir.

Gövde sertliğini dikkate alma

Statik sistem analizinde gövdenin deformasyonu hesaba katılır ve bu nedenle yataklar üzerindeki etkileri dikkate alınır. Rulman dış bileziklerinin yer değiştirmeleri sonucu, şaft büyük ya da küçük oranda deforme olur ve bu da özellikle esnek gövdeler ve büyük kuvvetler söz konusu olduğunda, dişli kontak analizinde belirgin bir etkiye sahiptir.

Hesaplamayı yapmak için gövdenin sertlik (stiffness) matrisi içe aktarılır. Bu sertlik matrisi artık ABAQUS, NASTRAN, Code_Aster, ANSYS ve Opti-Struct gibi FEM programları tarafından kullanılan formatlarda, doğrudan KISSsys’e yüklenebilir.

Diğer işlevler

KISSsoft, dişli ünitelerinin ya da tek tek dişlilerin ve rulmanların güvenilirliğini değerlendirmenizi sağlar. Dişlilerin güvenilirliği, kriter olarak diş dibi kırılması ve pitting kullanılarak değerlendirilirken, rulmanların güvenilirliğini değerlendirmek için ISO 281 veya ISO 16281’de belirtilen çalışma ömrü yöntemleri kullanılır. Sonuçlar grafik olarak görüntülenir. Hesaplama Bernd Bertsche’ye göre yapılır ve istatistiksel değerlendirme için 3-Parametreli Weibull dağılımı kullanılır.

Uygun şablon kullanılarak yük spektrumu hesaplaması; verimlilik hesaplaması veya modal analizi gibi mevcut tüm sistem hesaplamaları ile birleştirilebilir veya gövde sertliğini hesaba katabilir. Burada, her bir yük aşaması için sonuçları kullanıcı tanımlı çıktı dosyalarına almak da mümkündür. Örneğin, araç dişli kutuları için sonuçlarla torka ve hıza bağlı alanlar oluşturabilirsiniz.

KISSsys’de artık yük altında konik dişli yer değiştirmelerini belirleyen ve bunları görüntüleyen yeni bir şablon var. Gleason’ın konik dişli hesaplama yazılım platformu olan GEMS® arayüzü ile birlikte kullanılabilir. Yer değiştirmeler, iki şaft ekseni (pinyon ve konik dişli) arasındaki dik çizgi prensibine göre belirlenir ve E/P/G/Sigma veya V/H/J/Sigma parametreleri ile ayarlanabilir.

KISSsys ve GEMS arasındaki yeni arayüzü kullanarak, KISSsys tasarım yazılımı ile GEMS üretim ve analiz yazılımı arasında veri alışverişi yapmak kolaylaşır. Konik ve hipoid dişlilerin geometri verileri, yer değiştirme değerleri ile birlikte aktarılır. GEMS’de, sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak yük altında dişli kontak analizi yapılır. Aktarma hatası ve temas izi için sonuçlar daha sonra KISSsys’de görüntülenir.

Basit helisel redüktörlerin geometri verileri artık REXS formatında bir XML dosyası olarak dışa aktarılabilir. Sonuç olarak, KISSsys bir modeldeki ilgili bilgileri ve ilişkileri başka bir hesaplama aracına kolayca aktarmak için ek bir yol sağlar.

“GPK” dişli kutusu hesaplama paketi

  • 18 adet temel dişli kutusu modeli
  • Programlama yapmadan kolay kullanım

GPK, kullanıcıya şablon olarak kullanabilecekleri 18 temel redüktör modeli sağlayan KISSsys tabanlı bir dişli kutusu hesaplama paketidir.

GPK, çok sayıda işlev içerir, örneğin: Dişli, şaft ve rulmanların çalışma verilerine göre boyutlandırılması. Boyutlandırmalar, fiyat hesaplama fonksiyonlarını kullanarak veya elemanlar ya da gövde arasındaki çarpışma kontrollerini kullanarak doğrudan belirlenebilir. Modeller, yeni bir tasarım için ya da var olan bir dişli kutusunun hızlıca yeniden hesaplanması için kullanılabilir.

Test lisansı için web sitemizden bize ulaşabilirsiniz.

Devamını oku

Dişliler

Plastik dişli

Yayın tarihi:

on

By

Günümüzde küçük dişliler giderek artan oranda plastik malzemelerden üretilmektedir. Çoğu yerde, plastik malzemeler çeliğe uygun bir alternatif olabilir.

Plastiğin mukavemeti önemli ölçüde sıcaklığa bağlıdır, bu nedenle dişli tasarımı için gerekli olan malzeme özelliklerini belirlemek, çelik dişlilerden çok daha fazla zaman ve çaba gerektirir.

Plastik dişlilerin hesaplanması

  • Silindirik dişli ve sonsuz vida tipleri için
  • Diş dibi ve yanak mukavemeti ile aşınma ve statik hesaplama
  • Pech’e göre aşınma hesabı

VDI 2736 kılavuzu, 2014 yılında yayımlanmıştır. Mevcut teknoloji düzeyine uyacak şekilde güncellenen kılavuz, silindirik dişliler için yanak aşınma hesaplamasını da içermektedir. VDI 2736’nın 2. Bölümü (Silindirik dişliler), 3. Bölümü (Sonsuz Vida), 4. Bölümü (Ölçümler) eklenmiştir ve önceki VDI 2545 ile birlikte KISSsoft’ta bulunmaktadır.

Sonsuz vida çarkları için diş dibi kesme kuvvetinin yanı sıra yanak mukavemeti (pitting) de hesaplanır.

VDI 2736 kılavuzuna ek olarak, plastik çapraz helisel dişlilerin plastik deformasyonu ve aşınma hesabı Pech’e göre KISSsoft’a adapte edilmiştir, böylece hızlıca hesaplama yapılabilir.

KISSsoft’taki hesaplama modülü ile VDI 2736 Bölüm 4’e göre yapılan testlerden elde edilen ömür değerlerine göre plastik malzemenin DAT dosyalarını oluşturmak mümkündür. Bu modül sayesinde, otomatik olarak oluşturulan DAT dosyalarını KISSsoft veri tabanına materyal olarak eklemek de kolaydır.

Plastik malzemenin özellikleri

KISSsoft’ta dişli tasarlamak için 80’den fazla plastik malzeme mevcuttur. Bunlar arasında VDI 2545 ve VDI 2736’dan malzemeler; SABIC, Albis, DSM, Solvay, Lehmann&Voss, DuPont, BASF, Victrex’ten dişli malzemeleri, ayrıca akademik ve endüstriyel ortaklardan oluşan bir Alman ortak girişiminden malzemeler bulunmaktadır. 

Malzemeler, güçlendirilmemiş poliamidlerden, içten yağlamalı ve karbon fiber veya (uzun) cam fiber takviyeli yüksek performanslı plastiklere kadar çeşitlilik gösterir.

KISSsoft’taki veriler, sıcaklığa bağlı Young modülü ve çekme dayanımı gibi farklı malzeme özelliklerini ve ayrıca farklı yağlama koşulları için aşınmayı içerir. Bazı malzemeler için hem kuru hem de yağlı çalışma özellikleri mevcuttur.

S-N eğrileri (Wöhler çizgileri)

  • Yorulma mukavemeti ve dayanıklılık limiti için
  • Statik değerler kullanılabilir
  • Kendi malzeme verilerinizin KISSsoft veri tabanına eklenmesi

Yorulma mukavemeti ve dayanıklılık limiti hesabında doğru S-N eğrilerini belirlemek için gereken bir dizi ölçüm yapmak son derece zaman alıcıdır; bu nedenle bu özellikler KISSsoft’taki tüm plastik malzemeler için mevcut değildir.

Bununla birlikte, büyük ölçüde plastik dişlileri boyutlandırmak için statik dayanımı kullanmak da mümkündür. Yorulma mukavemeti ve dayanıklılık limiti hesaplamaları için gerekli özellikler belirlendikçe, KISSsoft veri tabanına eklenmektedir.

Uygulamalar

  • Statik dayanıma göre boyutlandırma
  • Yanak aşınması
  • Kuru çalışma ve yağlanmış dişliler

Hassas mühendislikte, plastik dişlilerin kullanıldığı birçok uygulama, nispeten küçük bir sürekli torka sahiptir; ancak aynı zamanda yüksek bir statik torku da aktarabilmelidir. Örneğin, bir arabadaki koltuk ayar mekanizması bloğa karşı çalıştığındaki gibi. Bu tür dişliler statik dayanımlarına göre dizayn edilebilirler.

İlaç veya gıda endüstrisine yönelik redüktörlerde, plastik dişlilerin genellikle herhangi bir yağlayıcı içermesi istenmez. Bu gibi durumlarda, diş yanağındaki aşınma, hasar için ana kriterdir. 

Kontak analiz

KISSsoft’un kontak analizini kullanarak, farklı temas noktaları ve diş genişliği için aşınmayı hesaplamak da mümkündür. Bu fonksiyon, bütün montaj hatalarını, yanak ve profil modifikasyonlarını doğru bir şekilde dikkate alır.

Diğer grafikler; kavrama boyunca normal kuvveti, PPTE’yi (aktarma hatası genliğini), diş dibindeki stresi ve ek olarak diş yanağındaki Hertz basıncının dağılımını gösterir.

Yanak aşınma hesabı

Kullanılan malzemenin aşınma katsayısı kw biliniyorsa, KISSsoft’ta yanak aşınmasını hesaplamak için kademeli bir aşınma yöntemi kullanılır. Yöntem, kontak analizine dayanır ve gerçek aşınmayı taklit etmek için iteratif bir süreç kullanır.

Aşınma, 2B veya 3B olarak görüntülenebilir ve örneğin diş başı boşaltmasının aşınma davranışına etkisi gibi çeşitli modifikasyonların net bir değerlendirmesini sağlar. 

KISSsoft, çalışma ömrü boyunca oluşan kümülatif aşınma gidermeyi, izin verilen aşınma ile karşılaştırarak bir çalışma ömrü hesabı gerçekleştirir. Bu aşınma özellikleri, kuru çalışan dişlilerin tasarlanması için çok faydalıdır ve KISSsoft hesaplama yazılımı ile birleştirildiğinde, gerçeğe yakın sonuçlar ve çalışma ömrü değerleri verir.

Mühendislik ve danışmanlık

KISSsoft AG’nin hizmetleri arasında mühendislik ve danışmanlık da bulunmaktadır. Ürünlerinizi tasarlarken veya projenizi test ederken uzmanlarımız size bireysel destek sağlar. Geliştirme boyunca ortağınız olabilir ve ürününüzü optimize etmenize yardımcı olabiliriz. Uzmanlık alanlarımız ve deneyimlerimiz, çeşitli sektörlerdeki müşterilerimiz için başarıyla tamamlanan çok çeşitli projelere dayanmaktadır.

Test lisansı için web sitemizden bize ulaşabilirsiniz.

Devamını oku
Advertisement
Advertisement
Advertisement

Trendler

Copyright © 2011-2018 Moneta Tanıtım Organizasyon Reklamcılık Yayıncılık Tic. Ltd. Şti. - Canan Business Küçükbakkalköy Mah. Kocasinan Cad. Selvili Sokak No:4 Kat:12 Daire:78 Ataşehir İstanbul - T:0850 885 05 01 - info@monetatanitim.com